Passend onderwijs voor peuters en kleuters!

Tegenwoordig moet je je kind al vroeg aanmelden voor zijn toekomstige school, anders is er geen plek meer. Dus zo jong als mijn zoontje nog is (ruim 1 jaar), zijn we als ouders gaan kijken voor passend onderwijs. Een lastige taak, want tja, we willen uiteraard het beste voor hem.
Wat zal mijn zoontje over een aantal jaar nodig hebben om de wereld te gaan ontdekken? Welk type onderwijs kan hem enthousiasmeren, prikkelen en motiveren? En boven alles wat heeft hij nodig om te worden wie hij is in de wereld?

In onze zoektocht zijn we er in eerste in stantie in ieder geval achter gekomen wat we niet wensen voor ons zoontje. We willen vooral niet dat ons zoontje al vroeg didactisch moet leren, waar het vooral draait om cognitief resultaat en boven alles het kind getest wordt op van alles en nog wat.
Wat wij willen is dat ons zoontje een rijke leeromgeving aangeboden krijgt, waarin hij zich zelf leert ontdekken, door te spelen, te dansen, te zingen en te bewegen. Simpelweg leren door spel, met andere kinderen. En laat deze verwachting nou lastig te voldoen zijn in het huidige onderwijs. Het onderwijssysteem is nu zo gericht op cognitief eindresultaat, dat we als ouders ondertussen ernstig zijn gaan twijfelen of we onze zoon al wel zo vroeg naar school willen brengen.

Deze onderwijskramp ervaren ook leerkrachten, waarvan ik steeds vaker hoor en lees dat ze zo graag willen dat kleuters weer mogen spelen. Steeds wijst de literatuur uit dat kinderen tot 6-7 jaar o.a. leren door zintuigelijke waarneming, intuitië en magisch denkpatronen. Kinderen zijn dan nog helemaal niet klaar voor concreet denken zoals in het schoolse systeem.
Peuters en kleuters worden dus ten onrechte behandeld als schoolkinderen. Ze kunnen het didactische aanbod vaak niet begrijpen. Het is eigenlijk heel knap dat ze vaak creatief aan de stof ontsnappen, door bijvoorbeeld zich af te sluiten, in hun eigen wereld te leven, onrustig en druk te worden. En we raden het al; deze creativiteit wordt mede door de toetsterreur te niet gedaan. De kans op een onterechte label bestaat hierdoor zelfs, aldus prof. dr. Goorhuis-Brouwer.

Ik gun het mijn zoontje en andere kinderen zo dat leerkrachten weer de kans krijgen om de cognitieve verwachtingen opzij te schuiven en zich echt weer te verwonderen over de kleuter. In het hier en nu staat de leerkracht pas echt in zijn kracht. Dan kan er echt een mooie prikkelende leeromgeving ontstaan, zodat kleuters zichzelf en de wereld kunnen ontdekken.  En vol creativiteit de echte schoolse wereld vanaf 6-7 jaar in kunnen stappen.

Tja en die passende kleuter school hebben we als ouders dus nog niet gevonden, maar we hebben nog de tijd. En wat verwonder ik me dan toch weer hoeveel bevlogenheid, passie en inspiratie leerkrachten hebben, om dit te willen veranderen. Omdat eigenlijk vele wel aanvoelen dat door echt spelend te leren kinderen de basis krijgen om te worden wie ze zijn!

Opvoeden is verbinden!

Er zijn ontzettend veel boeken geschreven over opvoeden, met verschillende visies en methodes hoe je het beste met je kind kan omgaan. Het gevaar van doen wat er in de boeken geschreven staat, is dat je vergeet om goed te kijken naar je kind en naar jezelf. Er worden trucjes aangeleerd, zoveel minuten op de gang, tot 3 tellen, belonen, in de hoek, strafstoeltje, negeren etc.. maar wat als dit niet meer het gewenste resultaat geeft? Ik ben pedagoog, dus ik heb heel veel trucjes in mijn rugzak zitten, gelukkig heb ik een dochter gekregen die mij vanaf het begin heeft geleerd dat dit niet de manier is.

Een voorbeeld; toen ze ongeveer 1 jaar oud was, dacht ik dat de peuterpuberteit vervroegd is begonnen! Elke ochtend was het een grote strijd om haar aan te kleden, ik heb van alles geprobeerd. Haar afleiden, haar voorbereiden, uitleg gegeven, haar even alleen gelaten, streng toegesproken, de ik-boodschap, op een later moment aankleden etc. Soms werkte het, maar het was van korte duur. Uiteindelijk hield ik haar echt stevig vast en kleedde ik haar aan. Mijn trukendoos was op en ik ging over in macht. Dit ging totaal tegen mijn gevoel in, maar ik wist niet meer hoe ik het anders kon aanpakken. Totdat ik op een dag dit aan een vriendin vertelde en zij met mij meedacht, we keken samen naar het gedrag achter het gedrag van mijn dochter en vroegen ons af wat haar vraag was. Waarom laat je haar zichzelf niet aankleden, zei mijn vriendin? Dat was niet eerder in mij opgekomen. De volgende ochtend was dat mijn plan, ze mocht zichzelf aankleden. Het lukte haar natuurlijk nog niet, maar het was geen gevecht meer! Ze kreeg de tijd en de ruimte om het zelf te proberen en ze werd betrokken bij het aankleden, dat was wat zij nodig had.

Opvoeden is in contact treden met je kind, toen ik mijn ‘trucjes’ uit de kast haalde was ik niet bezig met wat nou echt haar behoeft was op dat moment. Ik wilde eigenlijk dat ze ophield met het gevecht, want ze moest aangekleed worden. In contact treden met haar was zoeken naar wat haar vraag is, waarom ze zich zo gedraagt. Wat heeft ze van mij nodig? Zij had op dat moment nodig dat ik haar op een liefdevolle manier de mogelijkheid gaf om het zelf te leren doen. Het verschilt per kind en per leeftijdsfase wat er nodig is. Het blijft een zoektocht naar kijken naar je kind en naar jezelf.

We handelen ook vaak als opvoeders door te kijken naar welke resultaten we voor de toekomst willen voor ons kind. Bijvoorbeeld ik wil dat mijn kind later een succesvolle volwassene is, een doorzetter, sportief en onafhankelijk etc. We passen dan ons opvoedstijl aan om dat te creëren, dit gaat vaak onbewust. Natuurlijk mag je wensen hebben als ouder van je kind, maar een kind is niet een onbeschreven blad. Wil je dat jouw kind bepaalde dingen meekrijgt die jij als volwassene belangrijk vindt, dan ben jij het levende voorbeeld. Dit geeft geen garantie dat jouw kind dit dan ook gaat vinden, maar je laat in ieder geval zien dat jij het als volwassene belangrijk vindt. Opvoeden is niet ervoor zorgen dat jouw kind doet wat jij als opvoeder wil. Het gaat om de ruimte van het kind vanuit gezamenlijk belang in te vullen, doen wat jouw kind op dat moment nodig heeft, zodat je kind kan worden wie hij is, in zijn tempo en op zijn eigen manier. Het gaat ook om wat bij jou past als ouder. We kunnen niet weten wat een kind nodig heeft in de toekomst. We kunnen alleen kijken naar het hier en nu en vertrouwen hebben dat dit een positief effect heeft op zijn toekomst. Dit maakt het opvoeden een stuk eenvoudiger.

De stress wordt een stuk minder, want we hebben geen controle op het gedrag van een ander, het gedrag van mijn kind zegt niets over mijn opvoederschap en we hebben geen eindresultaat meer voor ogen. Dan kunnen we als ouders in het hier en nu zijn en onze kinderen geven wat ze werkelijk nodig hebben; aandacht, liefde, duidelijkheid en uitleg!